Nešto se dešava ispod površine Tihog okeana što se ne može vidjeti golim okom, ali posljedice se mogu osjetiti gotovo širom planete. Sateliti detektuju promjene koje ukazuju na to da klimatski fenomen El Niño jača i da bi mogao značajno uticati na padavine, suše i temperature širom svijeta u narednim mjesecima.

Ovog mjeseca, fenomen El Niño, koji karakteriziraju iznadprosječne temperature površinske vode u centralnom i istočnom ekvatorijalnom dijelu Tihog okeana, ponovo se pojavio. Najnovija satelitska mjerenja sada pokazuju da se fenomen intenzivira. Ključne podatke prikupio je satelit Sentinel-6 Michael Freilich, lansiran 2020. godine kao dio misije Evropske svemirske agencije (ESA), a obradili su ih naučnici u NASA-inoj Laboratoriji za mlazni pogon (JPL). Analiza je uklonila efekte sezonskih varijacija i dugoročnih trendova kako bi se precizno utvrdile promjene povezane s El Niñom i drugim kratkoročnim prirodnim pojavama, prenosi N1.

Velike mase tople vode

Mjerenje nivoa mora omogućava istraživačima da urade mnogo više od pukog praćenja temperature površine okeana. Kako se zagrijana morska voda širi, nivo mora se blago povećava. Nivo mora također otkriva koliko je toplote uskladišteno ispod površine, što je jedan od najvažnijih pokazatelja njegovog potencijalnog uticaja na globalnu klimu, piše Live Science.

Sentinel-6 je otkrio prve znakove upozorenja u rano proljeće. Istraživači su uočili velike mase tople vode, široke stotine kilometara, poznate kao Kelvinovi talasi. Oni su počeli da se kreću od zapadnog ka istočnom dijelu Tihog okeana. Takvo kretanje se dešava kada pasati iznad ekvatorijalnog Pacifika oslabe ili čak privremeno preokrenu smjer. Kao rezultat toga, topla voda počinje da se kreće prema istoku, gdje se akumulira, produbljuje topli sloj okeana i smanjuje porast hladnije vode duž obala američkog kontinenta. Upravo taj proces stvara uslove za razvoj El Ninja.

Američka Nacionalna uprava za okeane i atmosferu (NOAA) zvanično je proglasila početak ovog fenomena 11. juna nakon što su temperature površine mora u centralnom i istočnom ekvatorijalnom Pacifiku nekoliko uzastopnih mjeseci premašile dugoročni prosjek za najmanje 0,5 stepeni Celzijusa. Svjetska meteorološka organizacija je ranije upozorila da postoji 90% šanse da će se El Niño u potpunosti razviti u drugoj polovini godine i da bi čak mogao dostići i veći intenzitet.

Jedan od najjačih El Niña

El Niño se obično javlja svake dvije do sedam godina i smatra se jednim od najvažnijih klimatskih fenomena na Zemlji. Njegovi efekti se mogu vidjeti u većim padavinama na jugozapadu Sjedinjenih Država , dok često uzrokuje suše u zemljama zapadnog Pacifika poput Indonezije i Australije. Također može utjecati na globalne temperature, intenzitet tropskih oluja i poljoprivrednu proizvodnju.

Istraživači JPL-a i zamjenik menadžera projekta Sentinel-6 Michael Freilich upozoravaju da uslovi u zapadnom Pacifiku trenutno donekle podsjećaju na 1997. godinu, kada se razvio jedan od najjačih El Niña ikada zabilježenih.

Uprkos sličnostima, postoji važna razlika. U 2026. godini, zagrijavanje istočnog Pacifika počelo je nešto kasnije, a do sada je detektovano manje Kelvinovih talasa nego u istom periodu 1997. godine. Ali naučnici su vidjeli nove tople Kelvinove talase koji se kreću prema istočnom Pacifiku, što ukazuje na to da se fenomen nastavlja pojačavati. "Zasad izgleda da će to biti značajan fenomen, mnogo izraženiji nego što bih procijenio prošle sedmice. Ali potrebna su nam dodatna zapažanja prije nego što možemo pouzdano predvidjeti njegov dalji razvoj", oprezno je procijenio jedan od istraživača.

Hoće li El Niño dostići snagu rekordnog događaja iz 1997. godine zavisit će od toga kako će se uslovi razvijati u narednim sedmicama. Naučnici će nastaviti da prate temperature površine okeana, količinu toplote ispod površine, obrasce vjetra i promjene vazdušnog pritiska sa obje strane Tihog okeana. Upravo ovo kontinuirano praćenje okeana i atmosfere omogućava istraživačima da blagovremeno otkriju promjene u jednom od najuticajnijih klimatskih fenomena na našoj planeti. Iako se konačna prognoza još ne može dati, satelitski podaci ukazuju na to da El Niño dobija na snazi ​​2026. godine i da bi mogao značajno oblikovati vremenske uslove širom svijeta u narednim mjesecima, prenosi N1.

(DEPO PORTAL/ad/Foto:Screenshot)